Maciej Targosz, 18.01.2008
Każdy z nas spotkał się z określeniami Full HD, 1080i czy HD Ready.
Zwykle kojarzą się nam z wysoką jakością obrazu.
Wielu z pewnością zastanawia się czy to przełom w jakości, czy tylko trik marketingowy.
Są też tacy, którzy nie wiedzą, co to w ogóle jest HD.
W tym tekście postaram się wyjaśnić zawiłości z tym związane.
Mam nadzieję, że ta podstawowa wiedza pozwoli uniknąć wielu niespodzianek, jakie czekają po zakupie sprzętu.
Omówię kilka kluczowych zagadnień:
Teoria
Sprzęt
Rozdzielczość
SD
Dotychczas używany format stosowany w większości amatorskich kamer video.
Każdy z nas spotyka się z tą jakością oglądając pamiątki z wakacji nagrane kamerą DV lub filmy DVD.
Rozmiar klatki 720 x 576 pikseli.
HD READY
Pierwszy format HD, jaki do nas dotarł. Tanie telewizory HD Ready zalały rynek.
LCD HD Ready obsługują w pełnej jakości tylko sygnał 720p.
UWAGA: LCD HD READY nie wyświetli w pełnej jakości sygnału z kamery Full HD, ani z płyty Blu-Ray 1080p.
Rozmiar klatki 1280 x 720 pikseli.
FULL HD
Pełna rozdzielczość, czyli „Prawdziwe HD”.
Ten format zapewni nam najlepszą jakość.
Ze względu na współpracę z kamerą tylko on powienien nas interesować.
Rozmiar klatki 1920 x 1080 pikseli.
1080i (interlaced)
Technika wyświetlania obrazu z przeplotem.
Linie poziome każdej klatki są dzielone na parzyste i nieparzyste.
Następnie są wyświetlane naprzemiennie tworząc półobrazy.
Przeplot jest stosowany głównie w telewizorach kineskopowych.
1080p (progressive scan)
Technika skanowania progresywnego.
Wyświetlany obraz odpowiada konkretnym klatkom materiału źródłowego.
Skanowanie progresywne stosuje się głównie w monitorach LCD.
Im wyższa rozdzielczość tym więcej pikseli i lepsza jakość obrazu.
Kompresja
HDV - High Definition Video
Metoda kompresji stosowana w kamerach półprofesjonalnych i profesjonalnych, zapisujących na taśmie DV.
Obraz jest rozciągany anamorficznie.
Kamera zapisuje 1440 prostokątnych pikseli, zamiast 1920 kwadratowych pikseli.
Dzięki temu szerokość obrazu pozostaje taka sama, ale materiał zawiera mniej danych do zapisu.
Kodek stosowany do zapisu to MPEG-2 (Motion Pictures Experts Group).
MPEG 2 jest zaprojektowany do kompresji i zapisu pełnoekranowego obrazu video wysokiej jakości z przeplotem.
Format HDV stosowany jest w wielu dobrych i popularnych kamerach, jest rozpoznawany przez ogromną większość dobrych programów edycyjnych. Daje to gwarancję kompatybilności i zwiększa możliwość wyboru programu do edycji.
AVCHD – Advanced Video Codec High Definition
Metoda kompresji stosowana w amatorskich kompaktowych kamerach zapisujących na dysku twardym lub kartach pamięci.
Obraz jest rozciągany anamorficznie.
Kamera zapisuje 1440 prostokątnych pikseli, zamiast 1920 kwadratowych pikseli.
Dzięki temu szerokość obrazu pozostaje taka sama, ale materiał zawiera mniej danych do zapisu.
Kodek stosowany do zapisu H.264
H.264 jest zaprojektowany do kompresji i zapisu materiału video na dyskach twardych i kartach pamięci. Kompresja jest większa co powoduje stratę jakości.
UWAGA: Format AVCHD jest stosunkowo nowy i nie jest obsługiwany przez wiele programów do edycji video!
Niestety nie da się uniknąć kompresji, bez niej edycja video byłaby niemożliwa nawet dla najszybszych komputerów domowych.
Jedna klatka pełnoekranowego video bez kompresji zajmuje ok. 1 MB na dysku. Przeliczanie 30 klatek na sekundę przerasta możliwości dzisiejszych komputerów.
Kamera
Zakup kamery jest pierwszym krokiem w świat własnych filmów HD.
Już na tym etapie warto wiedzieć, co nas czeka dalej.
Format HD wymaga kompleksowego podejścia do sprzętu.
Podstawowe pytanie, jakie należy sobie zadać to:
Jak chcę wykorzystywać moją kamerę?
Jeśli planujemy nagrywać sporadycznie i oglądać surowy materiał wprost z kamery wystarczy amatorska, kompaktowa kamera z dyskiem twardym.
Jeśli planujemy nagrywać dużą ilość materiału, który następnie będzie poddany edycji i archiwizowany dobrym wyborem będzie półprofesjonalna kamera nagrywająca na taśmie DV.
CDN. Więcej o wyborze kamery przeczytasz w osobnym artykule.
Komputer
Niezależnie od wyboru nośnika czeka nas częsty kontakt z komputerem.
Podstawowe zadania, jakie będzie wykonywał nasz komputer to:
- Przechwytywanie nagranego materiału
- Edycja
- Archiwizacja
Komputer musi być szybki, wyposażony w dużej pojemności dyski twarde i złącze IEEE 1394 (FireWire, iLink).
Bardzo przydatna jest nagrywarka Blu-Ray.
CDN. Więcej o konfiguracji komputera przeczytasz w osobnym artykule.
Odtwarzacz Blu-Ray
Nagraliśmy świetne ujęcia na egzotycznym wyjeździe, spędziliśmy wiele godzin montując nasz najlepszy film. Znajomi nie mogą się doczekać, kiedy zaprezentujemy nową produkcję. W zależności od wcześniej podjętych decyzji i posiadanego sprzętu mamy 3 możliwości odtworzenia filmu Full HD:
Stacjonarny odtwarzacz Blu-Ray lub konsola PS3 Sony.
Najwygodniejsze rozwiązanie.
Wymaga posiadania nagrywarki i odtwarzacza BD.
Wystarczy włożyć płytę z filmem do odtwarzacza i cieszyć się pełną jakością pełnometrażowego filmu. Można dać płytę znajomym i zobaczą film u siebie w domu.
Bardzo wygodna archiwizacja.
Możliwość oglądania oryginalnych filmów na tłoczonych płytach BD-ROM w najlepszej możliwej jakości 1080p.
Kamera podłączona bezpośrednio do LCD Full HD
Najtańsze rozwiązanie.
Mniej wygodne i skraca żywotność kamery.
Komputer podłączony bezpośrednio do LCD Full HD
Niewygodne i trudne do realizacji poza domem.
Wymaga dobrej karty graficznej wspierającej HD i szybkiego komputera.
LCD
Ostatnim elementem sprzętowej układanki HD jest panel LCD, na którym będziemy oglądać nie tylko nasze własne produkcje, ale też filmy nagrywane w technologii 1080p i programy telewizji cyfrowej nadającej sygnał HD Ready.
Trzeba być ostrożnym przy wyborze wielkości LCD.
Jeśli chcemy oglądać w małym pomieszczeniu z odległości od 2 do 3 metrów optymalna będzie wielkość 37 – 40 cali.
Jeśli odległość będzie wynosiła 4 do 5 metrów optymalna wielkość to 46 cali.
Jeśli chcemy prezentować nasze produkcje szerszej publiczności musimy myśleć o 52 calach lub projektorze obsługującym Full HD połączonym z dobrej klasy ekranem.
Podsumowanie
Czy warto?
Oczywiście tak, bez wahania.
Różnica w jakości jest powalająca.
Na naszych oczach ma miejsce przełom w jakości porównywany do tego, kiedy nasi dziadkowie zmieniali telewizory czarno-białe na kolorowe.
Jedyne o czym należy pamiętać to potrzeba kompleksowego podejścia do sprzętu.
HD trzeba traktować jako system współpracujących ze sobą urządzeń.
Od czego zacząć?
Proponuję od kamery.
Dzięki temu każde kolejne ujęcie będzie nagrane w jakości HD.
Szkoda czasu na produkowanie materiału SD, którego nie będziemy chcieli wykorzystać.
Jeśli ktoś raz spróbuje HD to gwarantuje, że już nie wróci do SD.
Kolejnym krokiem jest LCD obsługujący rozdzielczość 1920 x 1080.
Może to być duży TV lub tani monitor 24 calowy.
Jeśli sami chcemy zajmować się edycją, czeka nas rozbudowa komputera domowego.
Możemy też zlecić edycję osobie posiadającej odpowiedni sprzęt i wiedzę.
Dla wygody nasz system HD można rozbudować o nagrywarkę i odtwarzacz Blu-Ray.
